Ekslibris koronkowy

Ekslibrisy koronkowe to znaki własnościowe książki, których projekty zostały zrealizowane jako autentyczne koronki.

Twórcą ekslibrisów koronkowych jest Józef Golec z Sopotu. Jak dotąd technika i pomysł przez niego stworzone nie znalazły naśladowców. Ekslibrisy koronkowe należy odróżnić od ekslibrisów o motywach koronkowych, również tworzonych przez Józefa Golca. Te ekslibrisy nie powstały jako oryginalne koronki, a jedynie przy projektowaniu twórca użył motywów koronkowych.

Ekslibris koronkowy powstaje wieloetapowo. Najpierw twórca opracowuje projekt ekslibrisu w rysunku w skali 1:1. Następnie projekt ten zostaje zlecony koronczarkom do wykonania autentycznej koronki. Po jej wykonaniu oryginał dzieła wraca do artysty, który koronkę reprodukuje i pomniejsza do wymiarów tradycyjnego ekslibrisu. Oryginalne ekslibrisy koronkowe pozostają w jednym egzemplarzu jako unikatowe dzieła sztuki.

Wszystkie koronkowe ekslibrisy wykonuje po dziś dzień grupa cisownickich koronczarek ze Śląska Cieszyńskiego: Alina Giecek, Danuta Simoni, Maria Bejm, Eugenia Larysz, Emilia Sikora, Emilia Pytel, Maria Orawska, Halina Ziegler, Marta Czyż, Zuzanna Broda i Anna Gajdzica.

Ekslibrisy koronkowe prezentowane były na wystawach w Cisownicy, Goleszowie, Cieszynie, Ustroniu, Wiśle, Olsztynie, Sopocie, Gdańsku, Krakowie i Białymstoku oraz w duńskim Frederishavn.

Pierwszy na świecie ekslibris koronkowy powstał w 2004 roku. Był to ekslibris dedykowany Franciszkowi Gieckowi, a koronkę wykonała Alina Giecek z Cisownicy według projektu Józefa Golca. Znak książkowy, o oryginalnych wymiarach 55 x 67 mm, przedstawia centralnie umocowane inicjały FG (Franciszek Giecek) i herb Cisownicy oraz tradycyjny napis „Ex libris”. Ekslibris został wyhaftowany metodą frywolitki w wymiarach 230 x 300 mm. Oryginalna koronka jest własnością Aliny Giecek.

Józef Golec tak wspomina ekslibrisy koronczarskie: „(…) Moje większe zainteresowanie koronkami pojawiło się w pierwszym dziesięcioleciu bieżącego wieku. We współpracy początkowo z grupką cisownickich koronczarek ze Śląska Cieszyńskiego, pojawiały się różne pomysły. Na początku zaczęła powstawać pod moim okiem lokalna nowa odmiana cisownickich koronek. Nawet się nie zorientowałem, kiedy ten dorobek urósł do kilkudziesięciu unikalnych, nowych prac. Początkowo tematyka związana była ze zbliżającym się jubileuszem 700-lecia wsi Cisownica (1305 – 2005). Potem zaistniała tematyka esperancka, bo organizatorzy 94. Światowego Kongresu Esperantystów w Białymstoku zaproponowali wystawienie moich 260 ekslibrisów, jako jedynej na świecie zwartej kolekcji ekslibrisów o tematyce esperanckiej. Na tej samej wystawie zaprezentowałem także koronki według moich projektów o tematyce esperanckiej i na niej zaistniały też pierwsze ekslibrisy koronkowe. (…) Jako miłośnik i popularyzator rodzimych koronek, podziwiając dotychczasowe efekty naszej współpracy, podjąłem próbę stworzenia także ekslibrisów koronkowych jako czegoś nowego i unikatowego” (Ekslibrisy koronkowe z kolekcji Józefa Golca. Katalog wystawy, Łódź 2013, s. 4-5).

Pełny wykaz ekslibrisów koronkowych wg projektu Józefa Golca (wymiary podane w mm):

  1. Ex libris FG [Franciszek Giecek], 2004, 55 x 67, op. 362 (wymiar koronki: 230 x 300).
  2. Ex libris M. [Marty] Czyż, 2004, 40 x 70, op. 369 a (wymiar koronki: 250 x 340).
  3. Ex libris Józefa Golca, 2005, 64 x 70, op. 452 a (wymiar koronki: 290 x 310).
  4. Ex libris Edwarda Sikory, 2006, 80 x 92 (wymiar koronki: 240 x 270).
  5. EL Marta Czyż, 2008, 50 x 66, op. 504 (wymiar koronki: 370 x 270).
  6. Mia libro Danuta Simoni, 2008, 47 x 59, op. 539 (wymiar koronki: 400 x 320).
  7. Mia libro Maria Bejm, 2008, 63 x 55, op. 553 (wymiar koronki: 210 x 230).
  8. Ex libris Biblioteko de UEA Esperanto Roterdamo 1908 – 2008 [Światowy Związek Esperantystów w Rotterdamie], 2009, 64 x 85, op. 676 (wymiar koronki: 560 x 740).
  9. Ex libris Danuty Simoni, 2009, Ø 60, op. 701 (wymiar koronki: Ø 630).
  10. Ex libris Wydawnictwa Augustana w Bielsku Białej, 2009, 50 x 70, op. 702 (wymiar koronki: 380 x 460).
  11. Ex libris Krakowskiej Galerii Ekslibrisu A. Znamirowskiego, 2009, 67 x 87, op. 707 (wymiar koronki: 550 x 750).
  12. Ex libris Zofii Śmistek Łódź, 2009, 55 x 65, op. 709 (wymiar koronki: 330 x 400).
  13. Ex libris D-ro L.L. Zamenhof kreinto de Esperanto 1859 – 1917, 2009, 60 x 78, op. 711 (wymiar koronki: 600 x 700).
  14. Ex libris Klaus Rödel, 2009, 55 x 52, op. 712 (wymiar koronki:230 x 230).
  15. Ex libris Zuzanny Brody, 2009, Ø 60, op. 714 (wymiar koronki: Ø 350).
  16. Ex libris in memoriam Jury Gajdzicy 1777 – 1840. Gajdzicówka, 2009, 65 x 80, op. 715 (wymiar koronki: 51 x 65).
  17. Ex libris Anny Gajdzicy in memoriam Jury Gajdzicy 1777 – 1840, 2010, 52 x 66, op. 716 C (wymiar koronki: 370 x 490).
  18. Ex libris Hans Christian Andersen Museum – Odense, 2010, 80 x 95, op. 718 (wymiar koronki: 620 x 730).
  19. Ex libris Hans Christian Andersen Museum Odense, 2009, Ø 75, op. 719 (wymiar koronki: 750).
  20. Ex libris Jana Pawła II papieża wolności, 2010, op. 720 (wymiar koronki: 560 x 680).
  21. Ex libris Halina Ziegler Sopot, 2009, 55 x 57, op. 722 (wymiar koronki: 410 x 450).
  22. Ex libris Parafii Ewang. Goleszów, 2009, Ø 60, op. 723 (wymiar koronki: Ø 350).
  23. Ex libris MBP w Opolu im. Jana Pawła II papieża wolności, 2010, 74 x 90, op. 735 a (wymiar koronki: 560 x 680).
  24. Ex libris Eugenia Larysz, 2011, 55 x 65 (wymiar koronki: 280 x 330).
  25. Ex libris Szkoły Podstawowej im. Jury Gajdzicy, 2012, 80 x 100 (wymiar koronki: 570 x 720).
  26. Ex libris Museum Frederikshavn, 2012, 85 x 130 .
  27. Ex libris Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gliwicach, 2012, 111 x 85 .
  28. Ex libris Tomasza Sumy. Pięćsetlecie polskiego ekslibrisu 1516-2016, 2015, 71 x 73.
  29. Ex libris E. W. Sosnów, 2015, 49 x 69, op. 1040.
  30. EL Józefa Golca. 500-lat polskiego ekslibrisu, 2015, 60 x 69, op. 1041.
  31. Ex libris pamięci Karola Bojdy 1936 – 2014, 2015, 60 x 67, op. 1056.
  32. Ex libris T. Sumy 1516 – 2016, 2015, 52 x 70, op. 1087.
  33. Ex libris Karola Linerta. Szachowy turniej Mokate – Open Goleszów, 2015, 59 x 70, op. 1106.
  34. Z księgozbioru Tomasza Sumy 1516 – 2016, 2015, Ø 64, op. 1155.
  35. Z księgozbioru A. Znamirowskiego. Pięćsetlecie historii polskiego ekslibrisu 1516-2016, 2015, 55 x 88, op. 1156.
  36. Ex libris Tomasza Sumy. 500 lat polskiego ekslibrisu 1516-2016, 2015, 61 x 85, op. 1157.
  37. Z księgozbioru Krzysztofa Puzika z Żabiego Kraju. Libri nos unit, 2016, 70 x 73, op. 1238. 

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.