Jerzy Waygart

Artysta urodził się 1 sierpnia 1951 r. w Barcinku – Korczakowie. Jest jednym z czołowych i najznakomitszych artystów ekslibrisu we Wrocławiu. Uprawia grafikę warsztatową. Z zamiłowania jest wędkarzem. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych we Wrocławiu (1972). Następnie studiował archeologię na Uniwersytecie Wrocławskim, którą porzucił po pierwszym roku. Kunsztu artystycznego uczył się w Państwowym Ognisku Kultury Plastycznej we Wrocławiu pod kierunkiem Janusza Halickiego. Jak sam podaje, był także wolnym słuchaczem w tutejszej Akademii Sztuk Pięknych w pracowniach Janiny Żemojtel i Ryszarda Regulińskiego. Otrzymał uprawnienia artystyczne nadane mu przez Ministerstwo Kultury i Sztuki w Warszawie w dziedzinie grafiki. W 1976 roku został członkiem Grupy „RYS”. Ostatni jej przewodniczący. Był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany w konkursach krajowych i zagranicznych. W latach 80. ubiegłego stulecia pracował jako plastyk ds. reklamy w Operze Wrocławskiej.

Pierwszy ekslibris wykonał w 1977 roku dla swojego ojca, dra Jerzego Waygarta. Był to linoryt, któremu artysta poświęcił początkowe lata swojej twórczości, i w którym wykonał dla swoich kolegów i znajomych około 80 ekslibrisów. Obecnie stosuje wyłączne techniki metalowe, którymi posługuje się z wielką swobodą, precyzją i niezwykłymi pomysłami artystycznymi. Należą do nich: akwaforta, akwatinta, sucha igła, mezzotinta, miedzioryt i ich połączenia. Dotychczas wykonał około 400 ekslibrisów.

Treścią prac Jerzego Waygarta są jego niespokojne wizje. Grafika Jerzego Waygarta oparta jest na rzetelnym warsztacie, wyraża emocje artysty, jego przemyślenia i stan osobowości. Cechuje je szczególny i osobisty rodzaj ekspresji. Ekslibrisy cięte są ostrą i wyrazistą kreską, wynikają z kontrastowego widzenia otaczającego artystę świata. Autor często sięga do języka metafory, stosuje niejednokrotnie deformacje, aby tym samym pogłębić natężenie wyrazu.

Brał udział w ponad 200 wystawach zbiorowych ekslibrisu polskiego i międzynarodowego, m.in. w wystawach „RYS”, wystawach „Ekslibris Wrocławski” (od 1978), w Rawiczu (1979, 1980, 1981, 1984, 1987), Rzeszowie (1980, 1981, 1985, 1986, 1989, 1995), Krakowie (1981, 2003, 2008), Warszawie (1982, 2005), w Środzie Śląskiej (1984), Wrocławiu (1985, 2008), Lublinie (1986, 1987, 1989, 1991), Legnicy (1989), Łodzi (1989), Ostrowie Wielkopolskim (1991, 1995, 2000, 2007), Gliwicach (1997) i Kielcach (2002).

Udział w wystawach międzynarodowych: Włochy (1980, 1981, 1985, 1986, 1991, 2004), Austria (1980), Czechy (1981), Węgry (1981, 1982), Niemcy (1981, 1982, 1983, 1984, 1986, 1987, 1991), Rumunia (1981, 1991), Dania (1981, 1983, 1984, 1988), Wielka Brytania (1982), Belgia (1983, 1985, 1987), Francja (1983, 1986), Jugosławia (1984), Szwecja (1985), USA (1987), Bułgaria (1988), Estonia (1992), Kanada (1994), Rumunia (1997, 2003), Chiny (2003), Turcja (2003), Chorwacja (2003), Słowacja (2004).

Swoje prace wystawiał także na międzynarodowych kongresach ekslibrisu w Lugano (1978), Malborku (1984, 1986, 1994, 2005), Utrechcie (1986), Monchengladbach (1990) i Mediolanie (1994).

Wystawy indywidualne grafiki i ekslibrisu: Wrocław (1979, 1980, 1986, 1987, 1991, 1994, 1995, 2005), Środa Śląska (1984), Rzeszów (1985), Lublin (1985), Jelenia Góra (1993), Karpacz (1993), Sobótka (1996), Kielce (2006), Oborniki Śląskie (2006), Warszawa (2005).

O grafice Jerzego Waygarta
 
Kiedyś, we wstępie do graficznej teki Jerzego Waygarta „Mój Człowiek”, włożyłem w usta tytułowej postaci takie słowa: „Zawdzięczam swoje życie sztuce. Któregoś dnia, gdy pękały świetliste kule i rozstępowała się ziemia a ryb szkielety przepływały nad nią – urodziłem się Ja. Rylec grafika zarysował przede mną pejzaż pełen ciszy i krzyku zarazem. Nie wiem, jak on to zrobił, nie wiem jak można pogodzić ciszę i krzyk – chyba… chyba, że oko jego ujrzało w nich zmaganie się czerni i bieli na wygaszonej szarej przestrzeni”.
Otóż, aby sprostać temu zadaniu trzeba zespolić ze sobą dwa podstawowe „żywioły” – wyobraźnię i wiedzę warsztatową. Grafika Jerzego Waygarta dobitnie mówi, jak bogato jest on w obie wartości wyposażony. Powołał do życia swój własny, osobisty świat postaci, bytów, przestrzeni i sytuacji – dramatów ale i świetlistości rozjaśniającej ich i nasze życie.
Pracując głównie w technikach metalowych opanował je do perfekcji. Zwłaszcza imponujące jest jego stosowanie skomplikowanych technik trawionych, jak akwaforta i akwatinta, w których osiągnął takie możliwości uzyskania zamierzonego celu, że odbiorca ma absolutną pewność, iż obcuje z dziełem do końca przez Autora przeżytym, przemyślanym i uczciwie przedstawionym.
To wszystko, łącznie z bogactwem jemu tylko właściwych treści, gatunków ekspresji, uzyskiwanych zestawów brzmień i faktur, tworzy zjawisko mówiące o jasno zarysowanej indywidualności Artysty.
Nawiążę zatem do pisanej kiedyś przeze mnie refleksji, że twórczość Jerzego Waygarta wyznacza mu w grafice zwanej czystą oraz w ekslibrisie wyraźnie określone miejsce w różnorodności artystycznych postaw. Twórca ten ma swój, wyjątkowy, indywidualny i natychmiast rozpoznawalny styl.

 
  Janusz Halicki
Wrocław, marzec 2006

Wykaz ekslibrisów zobacz tutaj

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.