WARSZAWSKA GALERIA EKSLIBRISU W WARSZAWIE

aut. Krzysztof Kmieć
aut. Krzysztof Kmieć

Trzecią w porządku chronologicznym galerią mającą na celu powszechną popularyzację i prezentację ekslibrisu jest Warszawska Galeria Ekslibrisu (WGE) utworzona w 1992 roku przy Wypożyczalni Nr 75 Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy. Rozpoczynała swoją działalność pod tymczasową nazwą „Mała Galeria Ekslibrisu”. Nazwę, która obowiązuje do dziś, czyli „Warszawska Galeria Ekslibrisu” przyjęto dopiero 6 marca 1999 roku. Do końca roku 2010 Galeria działała nieprzerwanie i była, obok krakowskiej, najlepiej i najaktywniej propagującą ekslibris placówką tego typu w Polsce. Od stycznia 2011 r. Galeria, finansowo uzależniona od miasta Warszawy, została zmuszona zawiesić swą działalność na co najmniej trzy następne lata. Obecnie odbywają się tam nieczęste wystawy grafiki i ekslibrisów.

Warszawska Galeria Ekslibrisu powstała z inspiracji kolekcjonera, Józefa Tadeusza Czosnyki z dolnośląskiego Wojcieszowa, który przez pierwsze lata funkcjonowania galerii (1992-1994) wypożyczał ze swoich zbiorów ekslibrisy do wystaw prezentujących dorobek polskich i zagranicznych twórców. Pierwsza wystawa otworzona została 14 lutego 1992 roku i przedstawiała znaki książkowe autorstwa poznańskiego artysty, Czesława Kelmy (1912-1980). Później można było jeszcze obejrzeć ekslibrisy Nikołaja Bondarenki i Anatolija Siwaka z Ukrainy, Vladimira Pechara i Zbigniewa Kubeczki z Czech, Juliusza Szczęsnego Batury i Tadeusza Wacława Budynkiewicza z Polski, Karoly`ego Andrusko z Jugosławii, Mariaelisy Leboroni z Włoch oraz ekslibrisy grafików japońskich i judaica.

Pierwszą osobą prowadzącą Galerię była ówczesna kierownik Wypożyczalni Nr 75, Sylwia Bombała (1992-1994), a po jej odejściu kuratorem Galerii została Janina Saffarini (1956-2014), prowadząca wystawy nieprzerwanie w latach 1994 – 2009. Po niej organizację przedsięwzięcia przejął Michał Witak, autor większości katalogów wystaw WGE.

Warszawska Galeria Ekslibrisu, oprócz podstawowej działalności popularyzatorskiej i wystawienniczej, prowadziła także działalność wydawniczą oraz zawiązała szeroką współpracę z wieloma instytucjami i towarzystwami w kraju i na świecie. To tutaj powstało jedno z najlepszych w historii polskiej prasy ekslibrisoznawczej pismo dla kolekcjonerów, twórców i miłośników ekslibrisu, „Ex Bibliotheca”. Magazyn, wydawany w latach 1999 – 2009 jako półrocznik, był przez lata najważniejszym miejscem prezentującym historię i tradycję polskiego znaku książkowego oraz upowszechniającym ideę znaku książkowego. Na forum pisma swe prace prezentowali kolekcjonerzy, graficy i ekslibrisoznawcy. Galeria współpracowała z Polskim Towarzystwem Numizmatycznym, Polskim Towarzystwem Bibliofilów, Towarzystwem Polsko – Japońskim, Akademią Ekslibrisu w Rzymie i Centrum Ekslibrisu w Kazachstanie. W wyniku tych kontaktów WGE otrzymywała interesujące propozycje wystaw i wspólnych przeglądów z Japonii, Włoch, Czech, Kazachstanu, Finlandii i innych krajów. Rocznie w WGE można było oglądać 6-8 wystaw tematycznych lub autorskich zawsze połączonych ze spotkaniami z kolekcjonerami i artystami. Każdej wystawie towarzyszył katalog. Dzięki organizowanym wystawom w WGE powstała niemała kolekcja ekslibrisu współczesnego. Eksponaty pochodzą z darów artystów wystawiających w Galerii lub też od twórców zaprzyjaźnionych z placówką. Znaki książkowe są katalogowane, opracowywane i należycie przechowywane. Kolekcjo towarzyszy podręczna biblioteczka ekslibrisoznawcza. W ten sposób powstała nie tylko kolekcja, ale i potencjalny warsztat badawczy.

Działalność Warszawskiej Galerii Ekslibrisu rozszerzona została z biegiem czasu o szeroko zakrojoną edukację bibliofilską dla dzieci i młodzieży, które poprzez liczne lekcje biblioteczne, pokazy i warsztaty mogą dowiedzieć się informacji o książce, księgozbiorach oraz ekslibrisie i jego przeznaczeniu, technikach, artystach. Tę działalność poszerzono niedawno o warsztaty dla studentów. Przez szesnaście lat istnienia Warszawskiej Galerii Ekslibrisu zgromadziło się wokół niej liczne grono entuzjastów składające się z kolekcjonerów, artystów, miłośników ekslibrisu, naukowców, bibliotekarzy, bibliofilów i dziennikarzy, którzy na organizowanych spotkaniach ekslibrisowych wymieniają się doświadczeniami, wygłaszają referaty i przekazują informacje z życia ekslibrisowego w kraju i na świecie.

 

 ◊

Wystawy z lat 1992 – 2015:

Czesław Kelma: Ekslibrisy 14.02 -15.04. 1992 
Nikołaj Bondarenko – Ukraina: Ekslibrisy 15.04 – 4.05.1992 
Vladimir Pechar – Czechy: Ekslibrisy 5.05 – 8.06.1992 
Juliusz Szczęsny Batura: Ekslibrisy typograficzne 10.06 – 7.07.1992 
Ekslibrisy Grafików Japońskich 8.07 -7.09.1992 
Tadeusz W. Budynkiewicz: Ekslibrisy 8.09 – 12.10.1992
Karoly Andrusko – Jugosławia: Ekslibrisy 4.11 – 7.12.1992 
Anatolij Siwak – Ukraina: Ekslibrisy 8.12.1992 – 11.01.1993 
Maria Elisa Leboroni – Włochy: Ekslibrisy 12.01 – 15.03.1993 
Zbigniew Kubeczka – Czechy: Ekslibrisy 16.03 -10.05.1993 
Ryszard Bandosz: Ekslibrisy 11.05 – 12.07.1993 
Judaica W Ekslibrisie 10.08 – 27.09.1993 
Wystawa Pokonkursowa Varsaviana 25.09 – 9.10.1993

Teresa Costa I Gramunt – Hiszpania: Ekslibrisy 26.10.1993 – 11.01.1994
Viktor Chrenko – Słowacja: Ekslibrisy 19.01- 31.03.1994 
Krzysztof Kmieć: Ekslibrisy 20.05 – 20.07.1994 
Ekslibrisy Dla Polaków Wasilija Leonienki – Ukraina 28.07 -7.09.1994 
Międzynarodowa Wystawa Ekslibrisów Chemicznych Im. Marii Skłodowskiej-Curie 14.09 -7.11.1994 
Grafika Pour Feliciter 7.12.1994 -10.01.1995 
88 ekslibrisów Vytautasa Jakstasa z Litwy 11.01 -7.03.1995
Ekslibrisy Bibliotekarek 8.03 – 9.05.1995 
Motywy Powstania Warszawskiego w Ekslibrisie 06-10.1996 
Ekslibrisy dla J. T. Czosnyki 8.11.1995 -16.01.1996 
Ekslibrisy A.M. Eizansa z Łotwy 17.01 -12.03.1996 
Para Zbliża – Ekslibrisy Kolejowe 13.03 -14.05.1996
Motywy Chopinowskie i Muzyczne w Ekslibrisie 15.05 – 9.07.1996 
Ekslibrisy Ovidiu Petca z Cluj – Rumunia 10.07 – 11.09.1996
Ekslibrisy Sienkiewiczowskie 11.09-12.12.1996 
Varsaviana W Ekslibrisie – III Międzynarodowe Biennale Ekslibrisu 26.10-15.12.1996 
Ekslibrisy Wasilija Leonienki – Ukraina 13.11.1996-14.01.1997 
Ekslibrisy Tadeusza Andrusiewicza 15.01-4.03.1997 
Ekslibrisy Bibliotekarek (II) 8.03-6.05.1997 
Ekslibrisy Marziji Żaksygariny – Kazachstan 7.05-10.06.1997 
Ekslibrisy Anuara Utegen-Tana z Kazachstanu 7.05-10.06.1997 
Kwiaty, kobiety i góry w ekslibrisach Krzysztofa Kmiecia 11.06-8.07.1997
Ekslibrisy Elity Viliamy z Łotwy 9.07-9.09.1997 37.
Ekslibrisy Dziecięce z kolekcji MBP w Żarach 10.09-14.10.1997 
Ekslibrisy Jerzego Napieracza z Krakowa 15.10-18-11.1997
Motywy Hymnu i Godła Narodowego w ekslibrisach 19.11.1997-20.01.1998 
Ekslibrisy i Grafiki Bogdana Pikulickiego ze Lwowa – Ukraina 17.12.1997-20.01.1998 
Krzyże i kapliczki w ekslibrisach z kolekcji Henryka Stopikowskiego 21.01-3.03.1998 
Ekslibris heraldyczny z kolekcji Ryszarda Bandosza 4.03-21.04.1998 
Ekslibrisy z mojej kolekcji. Zygmunt Gontarz 27.06-15.08.1998 
Motywy Morskie w ekslibrisie VIII – IX 1998 
Ekslibrisy Zbigniewa Osenkowskiego 9.09 – 6.10.1998 
Motywy Papieskie W Ekslibrisie 7.10-16.11.1998 
Motywy Mickiewiczowskie W Ekslibrisie 25.12.1998-12.01.1999 
Ekslibrisy Numizmatyczne Dla Tadeusza Ortyla 20.01-5.03.1999 
Ekslibrisy Bibliotekarek (III) III – V 1999 
Uroki Warszawy W Ekslibrisach – Z Kolekcji Kazimierza Pątka V – Vi 1999 
Masao Ohba. Ekslibrisy i grafiki japońskie VI – IX 1999 
Wasilij Leonienko. Ekslibrisy dla moich przyjaciół IX – XI 1999 
Fryderyk Chopin w ekslibrisie XI – XII 1999 
Ekslibrisy Kazimierza Zbigniewa Łońskiego I-III 2000 + Ekslibrisy Kazimierza Zbigniewa Łońskiego Dla Biblioteki Ochockiej 
Ludzie Nauki – Twórcy Ekslibrisów – Wystawa Ekslibrisów K. Kmiecia, Z. Jóźwika, B. Rutkowiaka III-V 2000 
Czesław Kazimierz Woś. Ekslibrisy
Ekslibrisy Ryszarda Bandosza IX-X.2000 
Gli Ex Libris Italiani Contemporanei (Ekslibrisy Grafików Włoskich) X-Xi.2000 
Ekslibrisy Helmiritty Honkanen z Finlandii XI-XII.2000 
Współczesny Ekslibris Polski (Gli Ex Libris Polacchi Contemporanei) Xii 2000
Ekslibrisy Stanisława Dawskiego XII.2000-I.2001 
Zbigniew Dolatowski. Ekslibrisy i grafika książkowa I-III.2001
Małgorzata Seweryn. Ekslibrisy i grafika książkowa III-V.200l 
Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy V-VI.2001 
Henryk Stopikowski – Zamki i zamczyska z kolekcji Henryka Stopikowskiego Vi-Ix.2001 
Literatura w Ekslibrisie – W Asilij Leonienko Z Ukrainy IX.-XI.2001 
Ekslibrisy Rudolfa Mękickiego z kolekcji Lecha Kokocińskiego XII.200l-III.2002 
Ekslibrisy Leonida Kurisa z Izraela I-III.2002 
Grafika i ekslibrisy Romana Muchy z Tomaszowa Lubelskiego III-V.2002 
X Lat Warszawskiej Galerii Ekslibrisu [67] V-VI.2002 
Grafika I Ekslibrisy Jerzego Napieracza [68] VI-VII 2002 
Ekslibrisy Bohdana Rutkowiaka z Gdańska – Od Projektu Do Realizacji [69] Ix-Xi.2002 
Ekslibrisy Zbigniewa Kubeczki Z Czech [70] XI.2002-Iii.2003 
Ekslibrisy Olimpijskie I Sportowe [71] III-V.2003 
Kolorowe Ekslibrisy W Asillja Leonienko [72] V – VI.2003, Don Kichote W Ekslibrisie – Wystawa Towarzysząca Z Kolekcji Tadeusza Szumarskiego
Miedzioryty Wojciecha Łuczaka Z Inowrocławia [73] VI-VIII 2003
Ekslibrisy Zbigniewa Osenkowskiego W 60 Rocznicę Urodzin [74] IX-X 2003 
Ekslibrisy I Inne Prace Metalorytnicze Tadeusza Andrusiewicza Z Jeleniej Góry [75] Xi 2003 
Ekslibrisy Andrija Kensa Z Ukrainy [76] XII 2003- I.2004 
77. Grafika i druczki świąteczno-noworoczne ze zbiorów Mieczysława Bielenia I-IV 2004
Malarstwo i małe formy graficzne Jewgena Beznisko ze Lwowa V-VI 2004
Ekslibrisy Grafika Czesława Wosia Z Ostrowa Wielkopolskiego [79] VI-IX 2004 
Twórczość Stanisława Mękickiego z Gliwic [80] IX-X 2004 
„Kobieto! Puchu Marny…” Ekslibrisy z kolekcji Henryka Stopikowskiego z Grudziądza [81] X-XII 2004 
Ekslibrisy i Grafika Mariana Majkuta z Oświęcimia [82] Xii 2004-1 2005-03-29 87. 
Kobieta i ekslibrisy ze zbiorów Mieczysława Bielenia z Warszawy [83] I-III 2005 
Ekslibrisy Historyczne z kolekcji Zygmunta Gontarza z Warszawy [84] III-V 2005 
Architektura i Krajobraz w Grafice Wasilija Leonienko z Ukrainy [85] V-Vi 2005 
Co Dziesiąty Ekslibris Krzysztofa Kmiecia [86] VI-Ix 2005 
Ex libris Drukarski [87] Ix-Xi 2005 
Litografie Marka Saka Z Łodzi [88] XI-XII 2005
Czeskie Ekslibrisy Ze Zbiorów Mieczysława Bielenia [89] I-III 2006
Janusz Popławski I Jego Twórczość [90] III-V 2006 
Między Cieniem A Chmurą. Akwarele, Grafiki I Ekslibrisy Małgorzaty Seweryn [91] V-VI 2006 
Grafika I Ekslibris Elżbiety Radzikowskiej [92] VI-IC 2006 
Hanna Głowacka Miniatury [93] IX-XI 2006 
Witold Warzywoda Mała Litografia XI 2006-I.2007 
Ekslibrisy Ryszarda Bandosza I-III 2007 
Jerzy Waygart. grafika i ekslibris III-V 2007 
Zbigniew Jóźwik. Ekslibris i grafika [97] V-VI 2007 
Wasilij Leonienko. Pamięci Moich Stron Rodzinnych [98] VI-IX 2007 
Grafika I Ekslibrisy Renaty Rychlickiej-Benyamin [99] IX-XI 2007 
Ekslibrisy Agnieszki Zawadzkiej [100] XI-XII 2007 
Twórczość Ryszarda Stryjca W 75. Rocznicę Urodzin Artysty Z Kolekcji Roberta Mazura [101] XII 2007-1 2008 
Grafika Andrzeja Buchańca I Małgorzaty Kiki [102] I-Iii 2008
Ekslibrisy I Grafika Artystów Litewskich Ze Zbiorów Janusza Mikołaja Szymańskiego [103] Iii-V 2008 
Ludzie, Którzy Leczą – Twórcy Ekslibrisów [104] V-VI 2008 
Witold Korski – Ekslibrisy I Medale Ze Zbiorów Rodziny Profesora I Lecha Kokocińskiego [105] VI-VII 2008 
Zaklęte W Papierze – Agnieszka Andruszkiewicz [106] IX-XI 2008
Zbigniew Osenkowski – Wystawa Z Okazji 65. Urodzin Artysty [L07] XI-XII 2008 
Maria Biegańska, Joanna Makuch-Fol Warska Z Muzeum Drukarstwa – Dorobek Arttystyczny [108] XII-I 2009
Zbigniew Janeczek-Miniatury Graficzne [109] I-III.2009 

Henryk Feilhauer Z Kolekcji Mieczysław A Bielenia W 10. Rocznicę Śmierci Artysty III-V 2009 
Edyta Purzycka – Małe Formy Graficzne [110] III-IV 2009 
Wojciech Jakubowski – Miedzioryty [111] V-VI 2009 
W Asilij Leonienko – Kobieta-Moja Muza [112] VII-VIII 2009 
Pietro P Aolo T Arasco – Grafika I Ekslibris [113] Ix2009 
Ekslibris Polski Czasu Wojny I Okupacji 1939-1945 Ze Zbiorów Mieczysława Bielenia [114] IX-X 2009 
Jerzy Róźański – Małe Formy Graficzne [115] XI-XII 2009 
Z Ogrodu Ekslibrisów I Ilustracji Jerzego Napieracza [116] XII 2009- I 2010 
Ireneusz Chmurzyński – Wystawa Zorganizowana Z Okazji 30. Lecia Pracy Twórczej Artysty I-III 2010 
Józef Tadeusz Czosnyka – Ekslibrisy Moja Milość  III-V 2010 
Przegląd Twórczości Ekslibrisowej Wrocławskiej Grupy Grafików „Rys”  V-Vi 2010 
Jiří Brázda – Miniatury Graficzne Vi-Ix 2010
Bibliofile Ochoty Prezentują – W Ramach Dni Seniora 2010 X-XI 2010 
Janusz Popławski – Motywy Kobiece W Rysunku, Grafice I Malarstwie XII 2010-I 2011
Bajografy Aleksandry Stępień I-2011
Czarodzieskie Miraże Aleksandry Jagodzińskiej  III 2011
Małe Formy Graficzne Krzysztofy Lachtary IV 2011
Ekslibrisy O Motywach Chemicznych – Z Kolekcji Zygmunta Gontarza  V 2011
Wwarszawa I Kraków W Ekslibrisach Wasilija Leonienko Z Ukrainy  VI 2011
Grzegorz Madej. Tektografie I Druki Bibliofilskie IX 2011
Jan Straus – Ślady Kresów  XI 2011
Katarzyna Winczek – Grafika XII 2011
Imaginum pro libris – Krzysztof Marek Bąk – I.2012
Wystawa ekslibrisów o motywach wina i winorośli z kolekcji Józefa T. Czosnyki (III.2012)
Grafika kameralna – wystawa małych form graficznych piotra gojowego  IV 2012
Aks-art & Aks-libri – grafika lwowskiego artysty – Aleksandra Aksinina IX.2012
Mistrz czy partacz? – wystawa dyplomów mistrzowskich i czeladniczych z kolekcji Jolanty i Zbigniewa Markert  – X 2012
PRORYT – ogrody fantazji w grafice Kariny Kopczyńskiej-Janiszewskiej [134] XII 2012
Ukryte oblicza Marka Głowackiego – toruńskie ekslibrisy – styczeń 2013
Ryszard Baloń .Wspomnienie przyjaźni III 2013
Natalija Cernecova. Ekslibrisy
Zbigniew Osenkowski. Małe formy graficzne
Wasilij Leonienko. Ekslibrisy muzyczne
Motywy przyrodnicze i łowieckie w ekslibrisie z kolekcji Arkadiousza i Ryszarda Wagnerów – 
Mój ekslibris. Janina Saffarini
10+1 wystawa ekslibrisu. Krzysztof Marek Bąk i Studenci I Pracowni Grafiki – 22.01.2014
Miniatrury graficzne Zbigniew Joźwika – 20.02.2014
Warszawskie Klimaty – wystawa ekslibrisów. Podsumowanie projektu „Mała Grafika Wielka Sprawa” – 19.03.2014
Alfred Aszkiełowicz. Małe formy graficzne – 24.09.2014
Zaproszenia ślubne ze zbiorów Elżbiety Nurkiewicz – 31.09.2014
Ślad na papierze – ekslibris, grafika rysunek. – 09.12.2014
Sto ekslibrisów dla Mieczysław Bielenia – 21.01.2015