MAŁA GALERIA EKSLIBRISU W GRUDZIĄDZU

Pierwsza w Polsce stała galeria ekslibrisu powstała w Grudziądzu w lutym 1990 roku. Galeria działała do maja 2012 roku. Założycielem noszącej nazwę „Małej Galerii Ekslibrisu” (MGE) był Henryk Stopikowski. MGE początkowo działała w przy Klubie „Centrum” Spółdzielni Mieszkaniowej w Grudziądzu (1990-2008), a od marca 2008 jej nową siedzibą była Filia Nr 13 Biblioteki Miejskiej im. Wiktora Kulerskiego. Galeria była miejscem prezentacji lokalnych wystaw ekslibrisów, zarówno autorskich, jak i tematycznych, ale przede wszystkim to tutaj odbywał się przegląd światowej sztuki graficznej w ramach tematycznych Międzynarodowych Wystaw Ekslibrisu, organizowanych od 1989 roku. Pierwsza wystawa w Galerii odbyła się 19 lutego 1990 r. i prezentowała ekslibrisy Klemensa Raczaka z Poznania. Galeria była niezwykle aktywną placówką. Organizowała od 6 do nawet 10 wystaw rocznie oraz prowadziła trudną do przecenienia popularyzatorską działalność wśród dzieci i młodzieży. Eksponaty prezentowane na co dwu- lub trzymiesięcznych wystawach pochodzą prawie wyłącznie ze zbiorów Henryka Stopikowskiego. Do końca 2010 roku zorganizowano w niej ponad dziewięćdziesiąt wystaw autorskich i tematycznych. I tak na przykład pokazywane były znaki książkowe Klemensa Raczaka, Otakara Marika, Leszka Frey – Witkowskiego, Jana Tadeusza Czecha, Konstantina Kozłowskiego, Wasilija Leonienki, Tadeusza Wacława Budynkiewicza, Ryszarda Bandosza, Stanisława Pary, Bogusława Szczepańczyka, Krzysztofa Kmiecia, Zbigniewa Dolatowskiego, Czesława Wosia, Viktora Chrenko oraz tematyczne wystawy ekslibrisów turystycznych, sakralnych, architektonicznych, wojskowych, grudziądzkich i z motywem kobiety. Są to oczywiście jedynie nieliczne przykłady ilustrujące bogactwo tematyki ekspozycji w Grudziądzu.

Z inicjatywy Henryka Stopikowskiego rozwinęła się w Grudziądzu również sieć mini-galerii ekslibrisu, służących popularyzacji znaku książkowego. Znajdują się one w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 3 (zał. w 1999 r.), Zespole Szkół Ekonomicznych (od 2002 r.), Gimnazjum Nr 7 (od 2002 r.), Zespole Szkół Gastronomiczno – Odzieżowych (2004), Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 2 (2007), Filii Nr 13 Biblioteki Miejskiej (2008), Szkole Podstawowej Nr 5 (2008) i Zespole Szkół Mechanicznych (2008).

W ramach działań grudziądzkiej Małej Galerii Ekslibrisu organizowane były od 1989 roku wspomniane wyżej Międzynarodowe Wystawy Ekslibrisu, które uzyskały już miano cyklicznego biennale. Odbywały się one pod różnymi hasłami: „Architektura w ekslibrisie”, „Architektura miast kopernikowskich ze szczególnym uwzględnieniem Grudziądza”, „Zabytkowa architektura drewniana”, „Kapliczki i krzyże w krajobrazie wiejskim”, „Ekslibrisy dla papieża Jana Pawła II” i inne. Wystawy organizowane są ze zbiorów ekslibrisu grudziądzkiej biblioteki i prywatnych Henryka Stopikowskiego. Galeria prowadziła również działalność wydawniczą. W dużych nakładach wydawano ekslibrisy z architekturą Grudziądza. W 1992 r. opublikowano broszurę „Who`s who w ekslibrisie” opisującą 35 mieszkańców Grudziądza posiadających swój własny znak książkowy.

¤

WYKAZ WYSTAW W GALERII:

1. MARZIJA ŻAKSYGARINA – Kazachstan, 03-05.2008
2. ZBIGNIEW DOLATOWSKI – Polska (Warszawa), 06-08.2008
3. CZESŁAW WOŚ – Polska (Ostrów Wielkopolski), 09-11.2008
4. Ekslibrisy dla Papieża Jana Pawła II wykonane przez różnych twórców krajowych i zagranicznych, 12.2008-02.2009
5. ARKADY I GENADY PUGACHEVSCY – Ukraina, 03-05.2009
6. KRZYSZTOF KMIEĆ – Polska (Kraków), 06-08.2009
7. VIKTOR CHRENKO. Ekslibrisy kolorowe cz. I – Słowacja, 09-11.2009
8. POUR FELICITER – grafika świąteczna,  12.2009-02.2010
9. VIKTOR CHRENKO. Ekslibrisy czarno-białe cz. II – Słowacja, 03-05.2010
10. RUSŁAN AGIRBA – Kijów, 06-12.2010
11. GIEORGIJ SOKOW – Kazachstan, 01-03.2011
12. ALEXANDER KHAROUK – Kijów, 04-06.2011
13. CZESŁAW KELMA – Polska (Poznań), 01-03.2012
14. ANATOLIJ SIWAK – Ukraina, 04-05.2012

Oprac. na podstawie: Tomasz Suma, Ekslibrisowa Pasja. Sztuka, prywatne kolekcjonerstwo i badania ekslibrisu w Polsce od XIX wieku do współczesności, Warszawa 2014 (e-book)