OGÓLNOPOLSKIE BIENNALE EKSLIBRISU W RADOMIU, RADOM (2002 – nadal)

Radomskie Biennale jest jedynym w Polsce plastycznym przeglądem ekslibrisu skierowanym do licealnej młodzieży szkolnej. Ma charakter konkursu plastycznego. Organizowane jest w Zespole Szkół Plastycznych im. Józefa Brandta w Radomiu od 2002 roku, przy współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie. Pomysłodawcą, inicjatorem i kuratorem konkursów jest Alina Włodarz, nauczyciel technologii informatycznej, przedmiotów artystycznych i grafiki komputerowej w Zespole Szkół Plastycznych w Radomiu. Zajmuje się ona oprawą plastyczną wystaw, projektami zaproszeń, katalogów, dyplomów i plakatów, a także jest autorką regulaminów konkursów. Dotychczas odbyło się sześć jego edycji: w 2002/2003 (I), 2005 (II), 2006 (III), 2008 (IV), 2010 roku (V) i 2013 (VI). Celem biennale jest przede wszystkim edukacja młodzieży w kierunku ekslibrisu, szczególnie zapoznanie uczniów z technikami wykonywania ekslibrisu, przeznaczeniem znaku książkowego, zainteresowanie uczniów nową formą sztuki graficznej, uświadomienie młodzieży znaczenia ekslibrisu dla książki i księgozbiorów, zachęcenie uczestników do tworzenia własnych znaków książkowych oraz promocja polskiej kultury i sztuki. Każda edycja Biennale odbywa się pod innym hasłem przewodnim. Dwa ostatnie konkursy nosiły tytuł „Ekslibris – kraina dzieciństwa” (2008) i „Polska Chopina” (2010), wcześniejsze zaś to „Folklor polski” (2002/2003), „Wielcy Polacy i ich dzieła” (2005) i „Europa Ojczyzną Narodów” (2006). W konkursie mogą brać udział wyłącznie uczniowie szkół plastycznych z całej Polski. Takie zawężenie uczestników sprawia, że konkurs nosi znamiona profesjonalizmu artystycznego w tej kategorii wiekowej. Każda edycja konkursu kończy się wyłonieniem laureatów i uroczystym przyznaniem nagród rzeczowych i dyplomów podczas wernisażu odbywającego się Klubie Środowisk Twórczych i Galerii „Łaźnia” w Radomiu. Przewidziane są trzy nagrody główne, cztery wyróżnienia oraz jedna nagroda specjalna. Jury, w skład którego wchodzili (i niektórzy nadal wchodzą) takie postacie polskiej sceny twórczej, jak prof. Stanisław Zbigniew Kamieński (Katedra Sztuki Politechniki Radomskiej), prof. Krzysztof Wizner ASP Warszawa), prof. Jarosław Zduniewski (ASP Łódź), prof. Stanisław Wieczorek (ASP Warszawa), prof. Jerzy Stanecki (ASP w Łodzi), prof. Andrzej Markiewicz (Katedra Sztuki Politechniki Radomskiej), prof. Aleksander Olszewski (Katedra Sztuki Politechniki Radomskiej), artysta malarz Jan Trojan (Katedra Sztuki Politechniki Radomskiej), artysta plastyk Aleksandra Dobrowolska i artysta plastyk Bożena Marczykowska (Zespół Szkół Plastycznych w Radomiu), mgr Michał Kurkowski (Katedra Sztuki Politechniki Radomskiej) i mgr Jakub Wróblewski (ASP Warszawa), w ocenie prac, kieruje się trzema kryteriami: zgodnością pracy z tematem konkursu, oryginalnością ujęcia tematu oraz walorami artystycznymi pracy. Patronat nad biennale sprawuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaś patronat honorowy obejmuje Prezydent Miasta Radomia, Marszałek Województwa Mazowieckiego, Starosta Powiatu Radomskiego, Mazowiecki Kurator Oświaty, Miejska Biblioteka Publiczna, Klub Środowisk Twórczych i Galeria „Łaźnia” w Radomiu oraz Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Począwszy od pierwszej edycji konkursu, prace nagrodzone oraz wytypowane przez jury prezentowane są na wystawie pokonkursowej, spełniającej ważne funkcje społeczne i dydaktyczne. Wystawa prezentuje bowiem aktualne kierunki, pomysły, możliwości artystyczne młodzieży, zastosowane techniki, rozmaitość form i bogactwo tematyki. Upowszechnia także kulturę artystyczną, dostarcza wartościowych przeżyć i wzruszeń artystycznych. Biennale w Radomiu cieszy się bardzo dużym powodzeniem – na każdą z edycji napływa po kilkaset prac konkursowych: 416 w I edycji, 328 – w drugiej, 345 w trzeciej, 493 w czwartej oraz w 2010 r., edycji piątej, wpłynęło do organizatorów 456 ekslibrisów wykonanych przez uczniów z 21 szkół w całej Polsce.

 ◊

Oprac. na podstawie: Tomasz Suma, Ekslibrisowa Pasja. Sztuka, prywatne kolekcjonerstwo i badania ekslibrisu w Polsce od XIX wieku do współczesności, Warszawa 2014 (e-book)