MIĘDZYNARODOWE BIENNALE EKSLIBRISU I MAŁEJ FORMY GRAFICZNEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH, BOGUSZÓW – GORCE (2002 – 2012)

Od początku historii boguszowskiego Biennale organizatorzy założyli, że będzie się ono odbywało w cyklu dwuletnim i w latach parzystych. Pierwsze Biennale Ekslibrisu i Małej Formy Graficznej w Boguszowie – Gorcach odbyło się w dniach 7-8 września 2002 roku. Inicjatorem cyklu był miejscowy artysta i wybitna postać polskiego ekslibrisu, Henryk Grajek (1940-2003), zaś patronat honorowy od początku sprawuje burmistrz miasta Boguszowa – Gorc. Organizacją Biennale zajmuje się Miejska Biblioteka Publiczna w tymże miasteczku.

Warto nadmienić, że pierwszemu Biennale towarzyszyła impreza okolicznościowa, którą stanowił uroczyście obchodzony benefis 40-lecia pracy artystycznej H. Grajka.

Pierwsze Jury Biennale tworzyli wtenczas: wybitny wrocławski artysta – plastyk, Janusz Halicki (1932-2010) oraz dyrektor Wałbrzyskiej Galerii i Sztuki BWA „Zamek Książ” – Alicja Młodecka i Marzena Prokopowicz – Sawicka (ur. 1975), malarka, edukator młodzieży, pracownik Galerii „Zamek Książ”. Celem Biennale, mającego charakter otwartego konkursu, jest zaprezentowanie najnowszych osiągnięć i tendencji w dziedzinie sztuki ekslibrisu oraz małej formy graficznej, popularyzacja ekslibrisu oraz stworzenie stałego forum prezentacji i konfrontacji dokonań artystów grafików. W Biennale mogą uczestniczyć tak twórcy profesjonalni, jak i amatorzy z kraju i z zagranicy. W dotychczasowych czterech edycjach widać wśród uczestników liczną grupę młodych, nie znanych jeszcze artystów i grafików, co świadczy pozytywnie o Biennale. Każdy uczestnik może zgłaszać dowolną liczbę prac wykonanych wyłącznie w technice druku wypukłego. W konkursie przewidziane są nagrody pieniężne i dyplomy oraz wyróżnienia w dwóch kategoriach: ekslibrisu oraz małej formy graficznej. Biennale towarzyszy wystawa pokonkursowa instalowana w Galerii „Barbórka” MBP.

Pierwsze Biennale zakończyło się przyznaniem nagród w obu kategoriach. W kategorii „mała forma graficzna” przypadły one Krzysztofowi Krawcowi (ur. 1973) z Mielca, Celinie Kirchner (ur. 1970) z Katowic oraz Joannie Bielawskiej (ur. 1977) z Łodzi, a także wyróżnień, które otrzymali: Dariusz Chojnacki (ur. 1967) z Kalisza, Łukasz Cywicki (ur. 1975) z Przemyśla, Joanna Frydrychowicz z Torunia i Monika Nykowska z Częstochowy. Z kolei w kategorii „ekslibris” trzema pierwszymi nagrodami uhonorowano Jerzego Napieracza (ur. 1929) z Krakowa, Marzannę Muchę (ur. 1961) z Tomaszowa Lubelskiego i Romana Muchę (ur. 1934) także z Tomaszowa Lubelskiego. Wyróżnieniem z kolei obdzielono Ryszarda Bandosza (ur. 1947) z Polski, Carmena Brihuega i Rolanda Palmquista z Hiszpanii oraz Sergio Tarquinio z Włoch.

Dnia 13 stycznia 2003 roku niespodziewanie zmarł inicjator boguszowskiego Biennale, Henryk Grajek (ur. 1940). Zgodnie z jego intencją imprezę kontynuowano w latach następnych. II Biennale, odbywające się w dniach 25-26 września 2004 roku, pod przewodnictwem Janusza Halickiego, prezentowało prace czternastu artystów z Polski i zagranicy. W tej edycji do Jury, obok Alicji Młodeckiej, weszła również wnuczka H. Grajka, Karolina Hull. Trzecie Biennale (2008) przyniosło szereg zmian. Przyjęto na pamiątkę patronackie imię Henryka Grajka oraz zmieniono skład komisji konkursowej. Z prac w Jury zrezygnował ze względów na pogarszający się stan zdrowia Janusz Halicki (1932-2010). Jego miejsce zajął inny wrocławski grafik, Jerzy Waygart (ur. 1951), a członkami Jury zostali jeszcze Edward Kostka i Jacek Ćwikła. Ponadto podjęto decyzję, aby od czwartego Biennale (2010) rozszerzyć formułę konkursu o techniki metalowe z wyłączeniem rysunków, projektów i grafiki komputerowej. Postanowienia dotrzymano i w trwającym w listopadzie 2010 roku IV Biennale, którego Jury tworzył Marek Stanielewicz (przewodniczący), Anna Larina-Dzimira i Marzena Prokopowicz-Sawicka, zaprezentowano ponad trzydzieści prac drzeworytniczych, miedziorytniczych i litograficznych artystów z Polski, Luksemburga, Niemiec, Bułgarii, Macedonii, Chorwacji, Rumunii, Norwegii, Turcji, Słowenii i Ukrainy. W listopadzie i grudniu 2012 r. odbyło się ostatnie, jak dotychczas, V Międzynarodowe Biennale Ekslibrisu i Małej Formy Graficznej im. Henryka Grajka, na które nadesłano 27 prac z licznych krajów Europy.

 ◊

Oprac. na podstawie: Tomasz Suma, Ekslibrisowa Pasja. Sztuka, prywatne kolekcjonerstwo i badania ekslibrisu w Polsce od XIX wieku do współczesności, Warszawa 2014 (e-book)