MIĘDZYNARODOWE BIENNALE EKSLIBRISU W GRUDZIĄDZU, GRUDZIĄDZ (1989 – 1997)

Początki grudziądzkiego Biennale sięgają 1989 roku, kiedy zorganizowano międzynarodowy konkurs na ekslibris pt. „Architektura miast kopernikowskich ze szczególnym uwzględnieniem miasta Grudziądza”. Ten temat, Grudziądza, jego mieszkańców i zabytków, będzie tematem przewodnim pozostałych konkursów. Jego organizatorem i pomysłodawcą był Henryk Stopikowski, który pozostaje późniejszym kuratorem wszystkich grudziądzkich biennale. Biennale odbywało się w salach Muzeum Grudziądzkiego. Na pierwszy konkurs wpłynęło wówczas 99 ekslibrisów wykonanych przez 9 artystów z Polski i Europy. Jury konkursu przyznało dziesięciu twórcom najlepszych prac okolicznościowe medale wybite z okazji 700-lecia miasta Grudziądza, a jedenastu artystów otrzymało wyróżnienia. Konkurs zachęcił organizatorów do organizowania w latach następnych dalszych konkursów ekslibrisowych, które od razu przyjęły cykl dwuletni. W sumie zorganizowano pięć edycji Biennale: w 1989 r. (I), 1991 (II), 1993 (III), 1995 (IV) i w 1997 roku (V). Każde z nich organizowane było pod innym tytułem. I tak: „Architektura miast kopernikańskich w ekslibrisie” to temat pierwszego Biennale, „Architektura w ekslibrisie” (II Biennale), „Zabytkowa architektura drewniana (III edycja), „Kapliczki i krzyże w krajobrazie wiejskim (IV Biennale) oraz „Zamki i zamczyska w krajobrazie wiejskim” to temat ostatniej edycji Biennale grudziądzkiego. Wystawy i konkursy cieszyły się dużym zainteresowaniem; w drugim Biennale wzięło udział 49 artystów z 7 krajów przedstawiając 136 ekslibrisów, dwa lata później (III Biennale, 1993) prac było już 272 wykonanych przez 64 artystów z 13 krajów, w 1995 roku (IV Biennale) z kolei liczba ekslibrisów wzrosła do 376, liczba artystów do 105 z 18 krajów; ostatnie biennale prezentowało 490 grafik 169 autorów z 28 krajów. Każdemu Biennale towarzyszył starannie wydany katalog. Dodajmy jeszcze, że Jury w różnych latach tworzyły takie osoby, jak: Henryk Stopikowski, Sylwester Kania, Jerzy Adamczewski, Andrzej Bortowski, Jadwiga Drozdowska, Bogdan Możdżeń, Wiesław Cyrankowski, Grzegorz Sprusik, Krystyna Tłokińska i Lubomira Tyczyńska.

Polskę reprezentowali na grudziądzkim Biennale m.in. tacy artyści, jak Ryszard Bandosz, Tadeusz W. Budynkiewicz, Juliusz Sz. Batura, Andrzej Buchaniec, Andrzej B. Cedzyński, Wojciech Cieślak, Zbigniew Dolatowski, Leszek Frey – Witkowski, Alfred Gauda, Hanna Głowacka, Kazimierz Jakubiak, Zbigniew Jóźwik, Marian Klincewicz, Krzysztof Kmieć, Ryszard Koper, Władysław Kościelniak, Kazimierz Z. Łoński, Stanisław Para, Zbigniew Podciechowski, Bohdan Rutkowiak, Helena Sawicka, Jakub Stańda, Tyrsus Wenhrynowicz, Czesław Woś, Krystyna Wróblewska i in.

Biennale miało na celu przede wszystkim popularyzację miasta Grudziądza w świecie, a dzięki osobistym zainteresowaniom jego organizatora, także i ekslibrisu.

 

 ◊

Oprac. na podstawie: Tomasz Suma, Ekslibrisowa Pasja. Sztuka, prywatne kolekcjonerstwo i badania ekslibrisu w Polsce od XIX wieku do współczesności, Warszawa 2014 (e-book)