Kotarski Stefan

 

Biogram: Stefan Stanisław Kotarski ur. 28.07.1902 w Mińsku Mazowieckim, zm. 31.12.1975 w Warszawie, doktor historii, kolekcjoner ekslibrisów, miłośnik turystyki. W 1928 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Przeniósł się do Opatowa, gdzie podjął pracę jako nauczyciel w tamtejszym Włościańskim Gimnazjum im. B. Głowackiego. Współorganizator Muzeum Etnograficznego w Opatowie (1932-1939). W 1934 obronił na UW pracę doktorską pt. „Opatów w latach 1861-1864”, którą opublikował w 1935 r. Towarzystwo Krajoznawcze w Opatowie. W 1939 r. powołany do wojska, cały okres wojny przebywał jednak w oflagu II C w Woldenbergu. Po wojnie osiadł w Płońsku, gdzie podjął pracę dyrektora gimnazjum i gdzie zorganizował średnią szkołę dla dorosłych, prowadząc w niej szkolenie kadry nauczycielskiej. W 1947 roku został kuratorem okręgu szkolnego warmińsko mazurskiego. W 1949 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie podjął pracę w Bibliotece Uniwersyteckiej na stanowisku kustosza, a następnie wicedyrektora (1949-1958). W latach 1958-1962 pełnił funkcję dyrektora Biblioteki Instytutu Geografii UW, a w latach 1963-1968 kierownika sieci bibliotek PAN, organizując dla ich pracowników kursy dokształcające. W latach 1965-1968 brał udział w pracach Komisji do Spraw Bibliotek Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Równolegle prowadził wykłady geografii historycznej w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej. Współzałożyciel Sekcji Ekslibrisu przy Polskim Towarzystwie Archeologicznym o/Warszawa (1960). Przez 15 lat był prezesem Koła Miłośników Ekslibrisu w Warszawie (1960-1975). Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Czas trwania kolekcji: 1951 – 1975

Charakterystyka kolekcji: kolekcja gromadzona była w latach 1951-1956 sporadycznie, zaś od 1957 r. już regularnie. Kotarski posiadał bogaty zbiór ekslibrisów słowiańskich. Jego kolekcja liczyła ok. 23.000 ekslibrisów, w tym według różnych szacunków od 13.500 do 18.000 eksponatów słowiańskich, 7.500 polskich (od XVI do XX w.), 3.800 czeskich i słowackich, 2.800 republik radzieckich, 1.500 węgierskich i prawie 100 duńskich, niemieckich i jugosłowiańskich. Posiadał w zbiorach m.in. pierwszy polski ekslibris z 1516 r. oraz bogaty zbiór ekslibrisów XVI-XVIII wiecznych. Ekslibrisy podzielone były według krajów i narodowości, a także wydzielone kolekcje ekslibrisu typograficznego, wykonanych dla Polaków przez twórców obcych, ekslibrisu dawnego, herbowego, bibliotek i muzeów. Ekslibris polski reprezentowany był przez czołowych twórców XIX i XX-wiecznych.

Ekslibrisy własne: Posiadał 26 własnych ekslibrisów, wklejanych do książek i wiele innych przeznaczonych na wymianę kolekcjonerską. Ekslibrisy wykonali: Adam Brodowicz, Marian Chwedczuk, Zbigniew Dolatowski, Jerzy Drużycki, Antoni Gołębniak, Edward Grabowski, Zbigniew Jóźwik, Stanisław Łuckiewicz, Wojciech Łuczak, Teresa Maciołek, Adam Młodzianowski, Kazimierz Nekanda – Trepka, Wojciech Maria Nowakowski, Gustaw Schmager, Janusz Tłomakowski, Bronisław Józef Tomecki, Tadeusz Roman Żurowski, Karoly Andrusko, Børge Elwi Carlson, V. Furin, Vladimir Gonczarow, Semen Ivenski, Vincas Kisarauskas, Jurij A. Kulikow, Martin Lepp, Filip Machonin, Viktor Sapil, Mikołaj Sasykin, Walentyn Szkoda, Władimir Szwaibo.

Lokalizacja kolekcji: Warszawa

Losy kolekcji: Cała kolekcja po śmierci Kotarskiego, zgodnie z jego wolą, przekazana została przez wdowę, Elżbietę Marię Kotarską, w darze Bibliotece Narodowej w Warszawie (kwiecień 1976). Szczegóły opublikowano w stosownym katalogu.

Dzieła sztuki i przedmioty kolekcjonowane: ekslibrisy

Bibliografia: „Rocznik Międzyrzecki” 1975, 2. 210-214; „Z Otchłani Wieków” 1976, t. 3, s. 267; J. Markiewicz, Sobie i przyjaciołom, Warszawa 1985, s. 65-66; Słownik pracowników książki polskiej. Suplement, Warszawa – Łódź 1986, s. 103-104; R. Gołąb, A. Żendara, Stefan Kotarski. Kolekcjoner ekslibrisów i bibliofil. Katalog wystawy, Warszawa 1979; http://nukat.edu.pl [dostęp: 15.10.2010].