Oznaczenie techniki graficznej

Konieczne w opracowywaniu zbiorów jest poznanie technik graficznych i ich międzynarodowych symboli. Wykaz symboli graficznych znajdziesz tutaj.

Wiadomości o nich można odnaleźć w wielu opracowaniach dotyczących historii sztuki. Na temat niektórych technik, jak choćby drzeworytu, czy miedziorytu, istnieje dziś całe mnóstwo opracowań. Wiedza na temat technik graficznych umożliwia dokładne, a dla wprawnych kolekcjonerów nawet bezbłędne, oznaczenie ekslibrisu i rozpoznanie metody zastosowanej przez artystę. Wszystkie znane techniki graficzne otrzymały swoje międzynarodowe oznaczenia (symbole). Symbol techniki, jaką wykonany został ekslibris umieszcza się po nazwisku autora dzieła i roku wykonania ekslibrisu. Jeśli zachodzi taka potrzeba, stosuje się przy symbolu techniki dodatkowe oznaczenia, zwłaszcza przy technikach łączonych i wielobarwnych oraz reprodukcjach z oryginalnych odbitek.

Wiele ekslibrisów wykonanych zostało w więcej niż jednej technice graficznej. W takim przypadku techniki łączone lub uzupełniające się, oznacza się symbolami zastosowanych technik ze znakiem plus, np. C2+C5 (miedzioryt z akwatintą), X6+ST (plastikoryt tłoczony z suchym tłokiem).

Z kolei przy odbitkach barwnych stosuje się ukośnik łamiący odpowiednie symbole przez cyfry odpowiadające liczbie kolorów, np. X3/3 – linoryt trójbarwny, P1/2 – cynkotypia dwubarwna, L/6 – litografia wielobarwna (sześć kolorów).

W przypadku ręcznie naniesionego koloru na odbitce artyści stosują adnotację w postaci skrótu „col.” – kolorowana odbitka. Zazwyczaj nie nanosi się na odbitkę koloru na dużych płaszczyznach – do tego służą farby nanoszone bezpośrednio na płytę. Adnotację o kolorowaniu rysunku pędzelkiem umieszcza się zawsze po symbolu techniki zastosowanej przez twórcę, np. C8 col. (plastikoryt kolorowany ręcznie), X2 col. (drzeworyt kolorowany ręcznie).

Jeszcze jedno oznaczenie łączone warto znać opisując dzieło graficzne. Niektórzy artyści, reprodukując ekslibris fotochemigraficznie (np. w cynkotypii kreskowej) opisują odbitkę w sposób umożliwiający rozszyfrowanie oryginalnej techniki jaką dzieło zostało wykonane zanim zostało zreprodukowane. Stosują w tym celu łącznik „z”, np. P1 z C4 (cynkotypia kreskowa z suchej igły), P1 z X3 (cynkotypia kreskowa z linorytu). W ten sposób umożliwiają poznanie techniki ich warsztatu.

W praktyce zapisy dotyczące technik graficznych wyglądają następująco:

 Jedna, prawidłowo rozszyfrowana technika:

Antoni Jan Gołębniak, X2,1979, 89 x 96, op. 55.

 Techniki łączone:

Stanisław Para, C2+C5+T, 2000, 125 x 90, op. 100.

Janusz Halicki, X6+ST, 1978, 25 x 36, op. 25.

 Odbitka wielobarwna:

Jerzy Drużycki, X3/3, 1969, 88 x 47, op. 14.

 Odbitka kolorowana ręcznie:

Jerzy Różański, X6 col., 1999, 74 x 45, op. 125.

 Nie znana (nie ustalona) technika graficzna:

Tadeusz Roman Żurowski, t.n., 1944, 66 x 55, op. 33.