Ekslibrisowa Pasja

Tomasz Suma, 

Ekslibrisowa Pasja. Sztuka, prywatne kolekcjonerstwo i badania ekslibrisu w Polsce od XIX wieku do współczesności

Self Publishing, Wrocław 2014, ss. 720, ISBN 978-83-937803-0-3 (e-book) – obecnie publikacja jest niedostępna

Książka jest monografią naukową opartą na własnych badaniach naukowych autora. Praca omawia trzy zagadnienia z trzech różnych dziedzin nauki, zgodnych z charakterem zainteresowań badawczych Tomasza Sumy, tj. historia małej grafiki (historia sztuki, historia Polski), dzieje polskiego kolekcjonerstwa ekslibrisu (historia kolekcjonerstwa i zbiorów) oraz dzieje badań w zakresie ekslibrisoznawstwa (historia nauki). Książka jest pionierskim w Polsce i Europie opracowaniem traktującym temat tak obszernie i szczegółowo, z uwzględnieniem zagadnień dotyczących dziejów kolekcjonerstwa i badań nad ekslibrisem w Polsce. Podejmuje zagadnienia nie mające odpowiednika w polskiej nauce, zbiera i systematyzuje istniejącą wiedzę oraz proponuje nowoczesne spojrzenie na badany przedmiot. Stanowi pierwsze na rynku polskim fundamentalne opracowanie wielotorowych zjawisk wymienionych w podtytule pracy. Praca zawiera wnikliwą analizę historyczną i teoretyczną dotyczącą ekslibrisu, omawia dzieje kolekcjonowania ekslibrisu w Polsce od początków tego zjawiska do czasów współczesnych, ze szczególnym uwzględnieniem migracji i dziejów zbiorów prywatnych, ich specyfiki, zawartości i motywacji kolekcjonerskich; omawia wszystkie ośrodki artystyczne w Polsce specjalizujące się w tworzeniu małej grafiki ekslibrisowej, a także pierwszą próbę charakterystyki dziejów polskich badań naukowych nad znakiem książkowym. Autor weryfikuje dotychczasową wiedzę z zakresu teorii i metodologii badań, wprowadza pierwszą próbę do właściwej systematyki historycznej dziejów ekslibrisu polskiego, a także stwarza podwaliny do rozwoju ekslibrisoznawstwa jako dziedziny historii nauki.

Autor dołożył szczególnych starań, by temat opisać i zbadać w sposób rzetelny, szczegółowy i rzeczowy, bardzo starannie zebrał materiał do książki, na który składają się zarówno liczne wypowiedzi i wywiady z kolekcjonerami i artystami w Polsce, jak również dostępne źródła publikowane i nie publikowane.

Książka niniejsza podejmuje temat ciekawy i ważny z punktu widzenia historii, historii sztuki i historii nauki. Skierowana jest do szerokiego odbiorcy: historyków kolekcjonerstwa, historyków sztuki, kolekcjonerów ekslibrisu (zarówno prywatnych, jak i państwowych), znawców tematów i zagadnień składających się na główny wątek książki, wreszcie historyków nauki oraz wszystkich zainteresowanych sztuką i grafiką.

Ekslibrisowa pasja, 2014 - okładka

♦  ◊  ♦

Józef Golec o książce:

„(…) Takiego opracowania może dokonać tylko człowiek który zaprzedał duszę popularyzacji ekslibrisom. Wydawało mi się, że J.T. Czosnyka był gigantem w tej dziedzinie, ale Pana opracowanie przerasta wszystkie dotychczasowe opracowania i bez emocjonalnego zaangażowania takie opracowania nie mogą powstawać. Dlatego tacy pasjonaci mnie napawają nadzieją, że warto cokolwiek robić co wyrasta ponad przeciętność, bo to inni mogą podziwiać, (…) Ja się autentycznie cieszę i podziwiam Pana dokonania. A przecież jeszcze przed Panem wiele lat i nikt Pańskiego dzieła nie wyprzedzi”.